Dziejowe zakręty

Nowość:

„Igrzyska dziejów. Zapasy historyka z historią”

Norman Davies

Podobno historia kołem się toczy i dobrze uczyć się na niej nie popełniać dawnych błędów. Problem tylko najczęściej w tym, by zrobić to drugie i pamiętać o tym pierwszym po prostu trzeba znać dzieje. Jednak jest też i druga strona tego medalu czyli wpatrzenie się bez zastanowienia się w przeszłość i bezkrytyczne czerpanie z niej. Jakie byłoby idealne wypośrodkowanie? Wykorzystanie ciekawości i poznawanie tego, co było by wykorzystać w teraźniejszości.

O historii powstało niesamowicie wiele książek. W ujęciu akademickim lub popularnym, a do tego cały szereg gatunków wykorzystujących ją jako drugi plan lub jakiś jej fragment. „Igrzyska dziejów. Zapasy historyka z historią” to równocześnie gawęda, biograficzne wątki, znane postacie i ich życiorysy, opowiadane z pasją i bez patosu równocześnie uwypuklające istotne momenty dziejów tak, by czytelnik poczuł ich istotność. Inaczej mówiąc to seria wykładów, w których Norman Davies płynnie przechodzi pomiędzy historycznym dziedzictwem różnych krajów, epokami i ustrojami politycznymi. Na pierwszy rzut wydaje się to chaosem, a to nie wszystko, gdyż jeszcze dodać do tego trzeba różnorodne podejście naukowe na przestrzeni nie tylko wieków, lecz i kolejnych dekad. Z tej mieszanki otrzymujemy lekturę gdzie zaczynamy postrzegać, dzięki niesamowitemu ujęciu tematów przez autora, przeszłość w innych niż do tej pory kategoriach. Dostrzegamy rolę historii w polityce i jak nią posługują się politycy na przestrzeni stuleci. Konfrontacje różnorodnych wątków oraz docieranie do źródeł paralel uświadamia nam jak w złożonym świecie funkcjonujemy i to nie jedynie obecnie, lecz od tysiącleci. Co istotne „Igrzyska dziejów. Zapasy historyka z historią” dalekie są od pompatyczności, napuszonych albo wyświechtanych sloganów, w miejsce tego otrzymujemy osobiste spojrzenie naukowca jednocześnie obiektywne i subiektywne. Wplecenie własnych wspomnień, doświadczeń do historycznych momentów daje czytelnikom rzadko spotykaną okazję na lekturę, w której prawie mimochodem pogłębiamy wiedzę.

    Za możliwość przeczytania książki

książki 

dziękuję:

Książęca droga

„Mieszko. Na krwawym szlaku”

Daniel Komorowski

Prawdziwą chwałę i sławę, której patyna czasu jedynie służy, zdobywają nieliczni. Jednak to, co kryje się za tym często owiane jest mrokiem zapomnienia i tajemnic. Rzadko kiedy jest to prosta prawda, częściej to pogmatwane życiowe ścieżki, trudne wybory i przede wszystkim człowiek, jaki nie zawahał się może postawić wszystko na jedną kartę.

Władza to potężna broń i równocześnie obiekt pożądaniu niejednego. Niektórzy dla niej zabijają, knują, zdradzają. Ten kto ją zdobył nie zawsze może czuć się bezpiecznie, gdyż wbrew pozorom dopiero teraz nadchodzi najtrudniejszy czas, bo wcale nie tak łatwo odróżnić przyjaciela od wroga, zwłaszcza iż wielu będzie skrywało swoje prawdziwe oblicze. Mieszko wolał otwartą walkę od skrytobójczych działań, ale teraz musi stawić stawiać czoła temu pierwszemu, które ma źródło w tym drugim. Czy powinien liczyć na braci? Kiedyś nie stanęli w jego obronie, obecnie oddali mu hołd i zapewniają o wierności, ale jak jest naprawdę? Ilu jeszcze wrogów chowa się w bliskim otoczeniu i po grodach orz puszczy? Droga kniazia do książęcego stolca nie była łatwa, lecz i zasiadanie na nim okupione jest krwią. Kiedy skończy się droga w kolorze czerwieni, a może pytanie powinno brzmieć czy w ogóle da się rządzić bez śmierci w tle?

Legenda, człowiek, wojownik, władca... Mieszko, Dagome, kniaź, brat, wojownik i człowiek, który zdolny jest do wielkich czynów, ale ten, kto go zdradzi odczuje jego gniew... Droga do władzy bywa wyboista, lecz kto po setkach lat to pamięta? Czas więc odsłonić zasłonę niepamięci, a Daniel Komorowski robi to w iście wielkim stylu. Nie ma miejsca na skróty, niedopowiedzenia w cyklu o Mieszku, za to jest pole do popisu dla wykorzystania historii, znaków zapytania, zapełnienia czarnych dziur i przede wszystkim odbrązowienia dziejowego postaci. Doskonale to widać w trzeciej części serii, gdzie wydawałoby się, iż będzie łatwiej, bo zbliżamy się do udokumentowanych faktów, lecz właśnie teraz nadchodzi trudniejszy moment. Fabularyzacja historycznych treści i wypełnienie białych plam wcale nie jest łatwym, literackim, zabiegiem. Jednak „Mieszko. Na krwawym szlaku” nie tylko wychodzi z tego punktu obronną ręką, ale dodatkowo czyni jeszcze go atutem. Pomiędzy wiedzą, przypuszczeniem i naukowymi informacji jest miejsce na gawędę snutą na starosłowiańską nutę, w jakiej wybrzmiewają zapomniane słowa, bohaterów, jacy zamiast słów woleli czyny. Widowiskowo plastyczne tło, wyraziste sylwetki postaci oraz oczywiście sama opowieść, surowa i równocześnie barwna z niejedną zagadką oraz niespodziewanym zwrotem akcji, sprawiają, iż lektura właściwie zbyt szybko kończy się i pozostawia po sobie, tak jak wcześniejsze części, chęć poznania kolejnej odsłony dziejów legendarnego księcia.

 

    Za możliwość przeczytania książki

książki 

dziękuję:

Autorowi

oraz

Morderczy las

„Śnieg przykryje”

Michał Śmielak

Prawda bywa bardziej skomplikowana niż komukolwiek się wydaje. Kłamstwo nie zawsze ma krótkie nogi. A jeśli połączyć jedno z drugim powstaje coś, co dla jednych jest staje się koszmarem, drugim przynosi ulgę. To pierwsze usuwa się w cień, by zrobić miejsce dla swego alter ego. Jednak nic nie trwa wiecznie…

Dwadzieścia pięć lat temu Ryszard zrobił to, co zawsze od lat czyli pojechał do lasu po choinkę. Nie on jedyny, dzień przed Wigilią to nic nadzwyczajnego. No może miejsce ma dość specyficzną nazwę, lecz jakoś nie odstraszało to nikogo. Jednak tym razem nie wraca z drzewkiem, w ogóle nie ma jego powrotu. Zaginięcie zostaje zgłoszone na policję, dochodzenie nie daje rezultatu, zresztą rodzina także prowadziła poszukiwania, lecz di zlania wszystkich stron nie przyniosły efektów. Przysłowiowy kamień w wodę. Jednak po ćwierć wieku później zaginiony staje w drzwiach mieszkania… Jego syn Piotr został policjantem, ale i jemu do tej pory nie udało się wyjaśnić tajemniczego zniknięcia w Lesie Ponurym. Zresztą to nie pierwszy tajemniczy wypadek w tych stronach. Co naprawdę kryją leśne ostępy? A może pytanie powinno brzmieć kogo? Niektóre ślady zdają się być zatarte na zawsze, leczy czy na pewno tak jest? Do tej pory miejsce to owiane jest złą sławą, może nadszedł czas by wyjaśnić co tam się wydarzyło?

Gdyby punkt wyjścia dla książki było zaginięcie człowieka i nagły powrót po dwudziestu pięciu latach to jakoś kryminał sam nasuwa się na myśl. Jednak pomiędzy tymi dwoma punktami na skali czasu pozostaje ćwierć wieku do zagospodarowania. Nie można też zapomnieć o pytaniu dlaczego i to podwójnie zadanym. Dlaczego ktoś zniknął i znowu pojawił się? Michał Śmielak brawurowo nie tylko odpowiada na te dwa pytania, lecz i mistrzowsko wypełnia dwie i pół dekady fabułą, w jakiej niespodziewany zwrot akcji jest nieustannie. Ten, kto myśli, że można się do tego przyzwyczaić po lekturze „Śnieg przykryje” przekona się, że w tym przypadku każda kolejna wolta jest takim samym zaskoczeniem jak wcześniejsze i wcale nie przygotowuje na następną. Kryminalna fabuła zaczyna od samego epicentrum, by zataczać coraz większe kręgi i wciągać kolejne osoby. Krok za krokiem zagłębiamy się w historię, gdzie nie ma pewników i oczywistości, za to wraz z jej rozwojem pojawia się coraz więcej znaków zapytania, a odpowiedzi dalekie są od tych, jakich można było się spodziewać. Nie ma w nich nic z wyzwalających prawd, natomiast czy kłamstwa są usprawiedliwione? Zło zawsze jest złe? A może dobro też czasem musi ubrudzić ręce by zatriumfować, lecz czy jeszcze wtedy jest sobą?

                                                 Za możliwość przeczytania 

książki 

dziękuję:

Morderca jest jednym z nas

„Grzesznicy wśród nas”

Sofia Rütback Eriksson

 

To, że nie spodziewamy się gdzieś zła wcale nie oznacza, iż nie go tam. Wprost przeciwnie, ono jest, ale po prostu nie zostało jeszcze dostrzeżone. Nikt nie wpadł na jego trop lub po prostu zatarto za nim ślad. Zbrodnia doskonała istnieje do momentu kiedy ktoś połączy niezwiązane wydawałoby się z sobą punkty lub po prostu tym razem ślad.

 

Śmierć to naturalna rzecz, chociaż nie zawsze ma takie przyczyny. Czasem okazuje się, że okoliczności wskazują na „pomoc” z zewnątrz, a to już skutkuje pojawieniem się policji. Nawet tak spokojne Glasviken może stać się miejscem zabójstwa, lecz odnalezienie tropów prowadzących do sprawcy nie jest łatwe albo raczej żadnych nie ma. Zbrodnia doskonała? Śledczy nie poddają się i zaczynają się przyglądać przeszłości ofiary, tej bliższej i dalszej. Gdzieś kryją się odpowiedź na pytania: kto i dlaczego, jedna prowadzi do drugiej. Jeszcze jeden problem pojawia się, kolejne zwłoki, co już podwyższa średnią przestępstw w Glasviken. Dwie osobne sprawy czy z sobą powiązane? Przypadek? Trudno w to uwierzyć, lecz jeśli nie to, co łączy oba zgony? Ktoś w miasteczku musiał coś widzieć, słyszeć, no i z pewnością sprawca jest wśród mieszkańców. Kim jest morderca i jak mu udało się swoje czyny dokonać nie stając się podejrzanym?

 

Spokojna miejscowość jak z pocztówki, dla turystów wypoczynkowy raj, a dla mieszkańców po prostu ich dom. W sezonie ruch, lecz zbytnio nie uprzykrzający egzystencji, natomiast reszta roku upływała bez większych ekscesów. Morderstwo w Glasviken nikt nie widział, a już zaplanowane to w ogóle ewenement. Tym razem skandynawski kryminał, w jakim dominuje słońce, błękitne niebo i małomiasteczkowość czyli nic co zapowiada się intrygująco. No cóż daliście się zwieść tej sielance i nie zauważyliście tytułowych grzeszników? Nic dziwnego, gdyż Sofia Rütback Eriksson doskonale wplotła wątek kryminalny w kilka innych i chociaż śledztwo jest na pierwszym planie to pozostałe są tuż za nim, czasem nawet wychodząc na prowadzenie. Warstwa po warstwie lub bardziej historia ludzka po historii ludzkiej odkrywamy wraz bohaterami co kryje się za sielankowym obrazkiem. „Grzesznicy wśród nas” to jak najbardziej kryminał, ale równocześnie studium wpływu przeszłości na teraźniejszość oraz odpowiedzialności za czyny i poczucia zadośćuczynienia krzywdom przez wymierzenie sprawiedliwej kary. Autorka sięga głęboko w lokalną społeczność, jej dzieje i dziedzictwo. Jednak podczas lektury czytelnicy przekonują się, iż autorka świetnie operują pozorami i często nie dostrzegamy tkwiących w niej haczyków, jakie nabierają znaczenia w odpowiednich momentach i dopiero wówczas widzimy ich znaczenie. Nieoczywistość wiedzie prym w tej kryminalnej opowieści, jaka tylko na pierwszy rzut oka zdaje się bć oczywista i przewidywalna.

  

                                              Za możliwość przeczytania 

książki 

dziękuję:

Dziedzictwo

Nowość:

„Rakel”

Satu Rämö

 

Mrok nie zawsze musi być widoczny, czasem jest „tylko” lub raczej „aż” odczuwalny. Tak samo jest ze złem, nie zawsze widzianym, lecz pozostawiającym po sobie ślady. Niekiedy są one odkrywane po latach, przypadkiem. Wówczas nadchodzi czas naprawdę. Nie ma zbrodni doskonałej, bywają nieodkryte…

 

Spokój bywa często zwodniczy i usypia czujność. Hildur Rúnarsdóttir ceni sobie życie, jakie prowadzi, tak osobiste oraz zawodowe. Ostatnio wszystko toczyło się bez niespodzianek i nagłych wstrząsów. Dar, dzielony z pokoleniami kobiet w swojej rodzinie nie dawał o sobie ostatnio znać. Pojawiający się niepokój okazuje się wstępem do kolejnych wydarzeń, które jedynie początkowo zdają się być odrębnymi incydentami. Nic nie dzieje się bez przyczyny i Hildur doskonale zdaje sobie z tego sprawę, lecz nawet ona nie przypuszcza, iż czeka na nią wejście w przeszłość. Jej matka miała niejeden sekret, a rozmowa ze starą przyjaciółką rzuca trochę światła na nie. Nie zawsze sprawiedliwość jest taka, jaką chciałaby ją widzieć. Lecz niekiedy nawet namiastka daje poczucie, iż dobrze wykonuje się swój zawód, zwłaszcza, gdy nie da się już zmienić tego, co było, ale można pomóc zmienić przyszłość osoby poszkodowanej, która jest poza systemem. Pytanie tylko czy do kogoś, kto tego nie chce również powinno wyciągnąć się pomocną dłoń?

 

Skandynawski kryminał kojarzy się najczęściej z mrokiem, chłodem, surowy krajobrazem, nawet jeśli dzieje się w mieście. A gdyby tak „ocieplić” nieco klimat, dodać światła, złagodzić kontury tła? Klimat nordic noir wciąż jest odczuwany, może mniej widoczny, chociaż islandzkie Fiordy Zachodnie nadal pozostają sobą, ich surowości nie da się ukryć”. Satu Rämö jednocześnie pozostaje w nurcie gatunku i buduje swoją niszę w nim. Cykl o detektyw Hildur Rúnarsdóttir ma w sobie wszystkie cechy gatunkowe i pokazuje jego inne oblicze i w „Rakel” dostrzega się to znowu. Z jednej strony śledztwo, z drugiej przeszłość, kilka odrębnych wątków, połączonych osobą głównej bohaterki, jednak to pozory. Autorka mistrzowska je prowadzi by w końcu je spleść, ale to połączenie nie jest oczywiste i od razu widoczne. To byłoby zbyt proste i oczywiste, zamiast tego czytelnik otrzymuje historię wielowarstwową, z tajemnicami rodzinnymi, niedopowiedzeniami oraz sprawiedliwością, nie taką jedynie mieszczącą się w granicach prawa, lecz przede wszystkim rzeczywistą, daleką od schematu do jakiego przywykliśmy. Satu Rämö łączy realność, intuicję i pierwiastek dziedzictwa pokoleniowego z rasowym kryminałem, mocno osadzonym w północnej atmosferze.

 

                                                Za możliwość przeczytania 

książki 

dziękuję: